|
قشم رنگين كمان خليج فارس
قشم، بزرگترين جزيره غيرمستقل
جهان، با همراهي سه جزيره هرمز، هنگام و لارك از جمله جزاير جنوبي
ايراناند كه در استان هرمزگان با مركزيت بندرعباس قرار دارند. و اين 4
جزيره ميتوانند بعنوان مكمل يكديگر يك مقصد گردشگري جذاب براي گردشگران
داخلي و خارجي محصوب شوند. البته استان هرمزگان داراي 14 جزيره كوچك و بزرگ
است از جمله:
جزاير تنب بزرگ، تنب كوچك، ابوموسي، كيش، فارور، لاوان، سيري كه در جنوب
استان هرمزگان پراكندهاند. كه آنان نيز ميتوانند بهعنوان مقصد گردشگري
مورد توجه قرار گيرند اما جزاير چهارگانه مورد بحث ما بهدليل نزديكي به مركز
استان و نزديكي به يكديگر و داشتن نسبي زير ساختهاي گردشگري بايد در
اولويت قرار گيرند.
جزاير قشم، هرمز، هنگام و لارك با سواحل فوقالعاده زيبا و چشم انداز زيبا
را ميتوان گنج گردشگري ايران ناميد اين جزاير طبيعت بكر و حيرتانگيزي،
را در دل خود نهفته دارند.
سفر به استان هرمزگان از هوا و زمين ميسر است. اما سفر زميني، مخصوصا با
قطار لطفي ديگر دارد زيرا ميتوانيد طبيعت بكر استان را از پنجره قطار
بنگريد درههايي عميق و نخلستانهايي انبوه كه مسير قطار تهران بندرعباس از
ميان آنان ميگذرد.
سفر زميني با قطار به مقصد بندرعباس 20 ساعت است. ولي عليرغم طولاني بودن
مسير، وجود مناظر زيبا در مسير راه، رودهاي خروشان و كوههاي سربهفلك
كشيده، چشمان مشتاق شما را نوازش ميدهد و خستگي راه را از ياد شما ميبرد.
پس از ورود به بندرعباس از طريق اسكله شهيد باهنر ميتوانيم به قشم برويم،
فاصله بندرعباس تا قشم را ميتوان به مدت يك ساعت با قايقهاي تندرو،
اتوبوس دريايي يا لنج مسافربري طي كرد كه البته با قايقهاي تندرو زمان
كمتر ميشود.
دسترسي هوايي از طريق فرودگاه جزيره قشم است كه پروازي 1.5 ساعته شما را از
تهران به قشم ميرساند اما توجه داشتهباشيد كه فرودگاه بينالمللي و
جديدالتاسيس قشم تا شهر قشم تقريبا 65 كيلومتر فاصله دارد و يك الي يك ساعت
و نيم تا شهر در راه خواهيد بود
از نظر جغرافيايي استان هرمزگان و جزاير آن ادامه چين خوردگيهاي كوههاي
زاگرس هستند كه در دوران سوم زمين شناسي پديد آمدهاند و جزاير در واقع
همان كوههاي زاگرس هستند. البته جزيرهاي مثل كيش وضعيتي متفاوت دارد چون
در طول ميليونها سال از روي هم جمع شدن مرجانها تشكيل شده است.
قشم به علت همجواري با تنگه هرمز، كه گذرگاه 60 درصد نفت مصرفي دنياست از
موقعيت سوقالجيشي خاصي برخوردار است. و از طرفي به دليل نزديكي به شيخ نشينهاي خليجفارس ميتواند تاثيرات مثبت و منفي. را در اثر اين نزديكي براي كل
اقتصاد كشور داشته باشد به عنوان نمونه بدليل فاصله كم دريايي با بندر خصب
عمان راه ورود كالاي قاچاق به كشور باشد. و چنانچه جوانان جزاير در زمينه
گردشگري فعال شوند نيروي آنها به اين سمت هدايت ميشود و بدين ترتيب نيروي
آنها به مسئله ديگر كشيده نميشود.
از طرفي بسياري از خارجيان در كشور امارات مجبور هستند براي تمديد ويزاي
خود از آن كشور خارج شوند پس چه بهتر با ايجاد جذابيت و شناساندن جاذبههاي
اين مناطق آنها را براي مدتي مهمان خود نماييم.
جريره قشم بزرگترين جزيره خليجفارس است و با 1500 كيلومتر مربع وسعت،
بزرگتر از 22 كشور جهان است. طول شرقي– غربي آن 135 كيلومتر و متوسط عرض آن
30-15 كيلومتر است. و تمامي اين نكات پتانسيلهاي آنرا نشان ميدهد.
تاريخ قشم
بنا به يافتههاي باستان شناسي سالهاي گذشته در اطراف بندرعباس احتمال
نفوذ فرهنگي و سياسي حكومت عيلاميان در اين منطقه داده ميشود، و قشم نيز
احتمال دارد جزئي از همان دولت بوده باشد. ولي اين موضوع هنوز به اثبات
نرسيده است.
طبق گزارشهاي تاريخي سردار اسكندر مقدوني سفري اكتشافي به خليج فارس داشته
است و آن منطقه را داراي جزايري آباد يافته بود و ميتواند به همان گزارشهاي
استدلال كرد كه تاريخ قشم به دوران پيش از ميلاد مسيح برميگردد و بهترين
سند موجود وجود منطقه باستاني خربس است.
تاريخ قشم در ارتباط تنگاتنگ با تاريخ بقيه منطقه هرمزگان است و پايگاه
اصلي تمدن آن در ميناب فعلي بود است كه در زمان ساسانيان رونق زيادي داشته
است و در تبادل كالا و تجارت با شرق و غرب بوده است و قسمتي از جاده ابريشم
بوده است.
پس از سقوط ساسانيان اين منطقه جزئي از سرزمينهاي خلافت اسلامي در دورههاي
امويان و عباسيان ميشود و در همين دوران است كه مساجد متعددي در قشم ساخته
ميشود در دورههاي بعد تحت حكومت اتابكان فارس و كرمان قرار ميگيرد و تا
زمان حمله مغول در حدود سال 1300 ميلادي كه مردم شهر هرمز از ترس قتلعام
به جزيره هرمز مهاجرت ميكنند و در سالهاي بعد نيز شاهد مهاجرت اقوام عرب
به منطقه بودهايم تا اينكه تاريخ اين منطقه با اتفاقت ساير نقاط جهان گره
ميخورد. اما چگونه؟؟؟
با فتح قسطنطنيه به دست محمدفاتح ارتباط تجاري شرق و غرب قطع ميشود و غرب
در انديشه يافتن راهي به شرق بود، كه نهايتا قاره آمريكا را كشف ميكند.
در آن دوران دول قدرتمند اروپا دولتهاي كاتوليك اسپانيا و پرتقال بودند و
براي ايجاد موازنه قدرت پاپ جهان را بين آنها تقسيم ميكند شرق را به
پرتقال ميسپارد و غرب را به اسپانيا و به اين ترتيب خط فرضي از ميان
آمريكاي جنوبي ميگذرد و برزيل نيز به پرتقال ميرسد و به اين ترتيب
پرتقاليها راهي سرزمينهايي ميشوند كه پاپ در شرق به آنها واگذار كرده بود
و به خليجفارس وارد ميشوند ودر سال 1507 ميلادي آلفونسو آلبوكرك جزاير
هرمز و قشم و سواحل جنوبي ايران را اشغال ميكنند. و بدليل آنكه در آن زمان
امپراتوري صفويه درگير جنگ با عثماني بود و از طرفي فاقد نيروي دريايي بود
لذا توان مقابله با نيروي متجاوز را نداشت تا اينكه در سال1622 بود كه شاه
عباس صفوي به كمك نيروي دريايي انگليس و رشادت سردار صفوي امامقليخان،
بندرعباس (گامبرون) قشم و هرمز را آزاد ميكند. كه البته گفته ميشود شاه
عباس كمپاني هند شرقي را تحت فشار ميگذارد كه اگر ميخواهيد به تجارت
ابريشم از طريق ايران ادامه دهيد بايد كشتيهاي جنگي خود را در اختيار ارتش
ايران قرار دهيد اما با افول قدرت صفويه اين منطقه نيز دست به دست ميشود
مدتي هلنديها بر آن حكومت كردند كه نتوانستند گرماي هوا را تحمل كنند و
رقابتهاي استعماري نيز عامل ديگري بود كه نتوانستند سلطه خود را حفظ كنند
تا اينكه نوبت به اعراب مسقط رسيد و اين منطقه تحت كنترل آنها در ميآيد.
 اعراب مهاجر به نام اعراب جاسمي
از اواسط قرن هجدهم به بعد بر منطقه مسلط ميشوند و حاكم نشني هم در بندر
لنگه برقرار ميكنند. سلطه اين اعراب تا نيمه دوم قرن 19 ادامه داشت تا پس
از شورشي در عمان، دولت ايران بار ديگر حاكميت خود را اعمال ميكند.
به علت ضعف دولت قاجار، نيروي دريايي انگليس در 1889 ميلادي وارد خليجفارس
و در غرب جزيره قشم يعني در بندر (باسعيدو) مستقر ميشود.
انگليسيها جزاير ابوموسي، تنب كوچك و بزرگ را اشغال ميكنند ولي در نقشههايي كه چاپ ميكنند، مينويسند كه اين جزاير متعلق به ايران است.
در زمان پهلوي دوم اين جزاير همزمان با خروج نيروهاي بريتانيايي از خليج
فارس طبق توافقات صورت گرفته مجددا به آغوش ميهن بر ميگردند البته در
هنگام باز پسگيري سه تن از نظاميان ايراني توسط شرطهها به شهادت ميرسند.
در طول رزيم گذشته توجه چنداني به منطقه نميشود تا اينكه اين منطقه به عنوان
دومين بندر آزاد صنعتي ايران معرفي ميشود و در سال 1369، سازمان منطقه آزاد
قشم تأسيس ميشود و طي 17 سال گذشته فعاليتهاي عمراني وسيعي از جمله احداث
صدها كيلومتر جاده آسفالته، چندين دستگاه آب شيرينكن، ساخت فرودگاه بينالمللي، شبكه برقرساني، هتل، رستوران، مهمانسرا، مجتمعهاي صنفي-تجاري و
مراكز آموزشي و دانشگاهي انجام ميشود.
ديدنيهاي قشم
جزيره قشم برخلاف كيش بازارهاي زيبا و مدرن ندارد، فقر را در گوشه و كنار
قشم در بين اهالي بومي ميتوان ديد. و از اين جهت است كه بايد به گردشگري
منطقه توجه ويژه نمود و با ايجاد اشتغال مشكلات را بر طرف نمود.
تنديس امامقلي خان، سردار صفوي در ميداني در وسط شهر يادآور تاريخ گذشته و
مبارزه با اجنبي است.
در داخل شهر قشم قلعه پرتقاليها را ميبينيم برخلاف قلعه پرتقاليهاي
جزيره هرمز، از قلعه پرتقاليها در شهر قشم چيز زيادي باقي نمانده است. فقط
ديوارهاي آن باقي مانده است.
هتل بينالمللي قشم كاملا مناسب گردشگران خارجي است و در وردي هتل سنگ قبر
يك مهاجم پرتقالي را با تاريخ 1590 ميلادي به نمايش گذاشتهاند.
غارهاي تاريخي خربس، در 15 كيلومتري شهر قشم قرار دارند. و چندين غار تو در
تو آهكي در ارتفاع 30 متري، كه گفته ميشود زيارتگاه مهري (ميترايي) بوده
است.
 زيارتگاه
شاه شهيد برفراز ضخره و غارهاي خربس قرار دارد، به گفته برخي، يك معبد
ميترايي نظير معبد هنزا در ابيانه است.
درخت انجير معابد قشم، درختي است كه براي زردشتيها نيز مقدس ميباشد و
همچنين براي مردم قشم مقدس است و كسي نبايد به آن آسيب برساند و ريشههايش
در بيرون خاك قرار دارد.
جنگل حرا، در شمال جزيره قشم واقع است. جنگل حرا، جنگلي دريايي است.
درختهاي حرا به ارتفاع 6 متر هستند كه آب شور دريا را تصفيه و به آب
شيرين تبديل ميكنند، زيستگاه پرندگان مهاجر هستند. و به افتخار حكيم ابوعلي
سينا آن را "اوسينامارينا" نامگذاري كردهاند.
جالب توجه است كه بدانيم، كشور امارات براي جلب پرندگان مهاجر، اخيرا اقدام
به كشت درختان دريايي حرا كرده است.
بندر تاريخي لافت، در شمال جزيره قشم با بادگيرهاي سنتي بلند هر بينندهاي
را مجذوب خود ميكند
و باز هم از جذابيتهاي ديگر جزيره ميتوان به كارگاههاي لنجسازي اشاره
نمود با چوبهايي از آسياي جنوب شرقي، لنجهايي را ميسازند و به قيمت 300
ميليون تومان آنها را ميفروشند. اين لنجها در خليجفارس و اقيانوس هند در
تردداند. و اين كارگاهها در نزديكي بندر لافت قرار دارند.
قلعهاي به نام قلعه نادري و چاههايي به نام چاههاي تلا در لافت وجود
دارند. چاههاي تلا به علت وجود سنگهاي گچي آب را خنك نگهميدارند و
همچنين به نوعي انبارهاي ذخيره آب باران هستند.
به علت كم آبي در قشم، از قديم سدهايي ساخته شده است كه سد "پس پشت" از
دوران ساسانيان با بركه زيبايش از آن جمله است.
از ديگر نقاط ديدني قشم، اسكله رمچاه و باسعيد و هستند.
ديدار از جزاير ناز نيز خالي از لطف نيست و ميتوان در سواحل آنها صدفهاي
الوان را مشاهده نمود.
از مهمترين جدابيتهاي اين منطقه سواحل زيبا و صخرهاي جزيره هنگام است و در
بعضي از مناطق ماسهها همانند اكليل ميدرخشند.
دره ستارهها و دره چاهكوه پديدهاي شگفت از فرسايش سنگهاي رسوبي زمين
است.
 دره ستارهها كه بهگمان افراد بومي، در آن ستاره افتاده است و شبها جن
دارد، بسيار ديدني است و مشابه اين اشكال زمين شناسي يا
ژئومرفولوژي
را ما تنها در آمريكا ميبينيم. كه توريستهاي بسياري را ميتوانند به خود
بكشند.
دره يا تنگه چاهكوه درهاي به عمق 100 متر نمايش ديگري از فرسايش سنگهاي
رسوبي است.
گنبد و غارهاي نمكي در جنوب جزيره قشم قرار دارند و در يك جاده خاكي ما را
به آنجا ميرساند كه دسترسي به آن مشكل است،
لايههاي نمك كه مربوط به دورهاي جديد زمين شناسي هستند در برخورد با
گسلهاي پوسته زمين بالا آمده و گنبدهاي نمكي را به وجود آوردهاند. در داخل
اين گنبدهاي نمكي، غارهاي نمكي قرار دارد.
غار نمكي شماره 3 قشم با 6هزار متر طول، بزرگترين غاز نمكي جهان شناخته شده
است.
درون اين غار رودخانهاي مارپيچ به عمق يك متر با استلاكتيت و
استلاگميتهايي اعجابآور انسان را به شگفتي واميدارند.
از ديگر جاذبههاي جزيره قشم، دلفينها و لاكپشتهاي پوزه عقابي آن هستند
كه زيستگاه آنها در خليجفارس است. امروزه ديدار از تخمگزاري لاكپشتهاي
پوزه عقابي يكي از جاذبههاي گردشگري جزيره به شمار ميرود.
|